Bạn là sinh viên? Bạn là nhân viên văn phòng? Bạn là một doanh nghiệp hay chủ doanh nghiệp? Dù bạn là ai đi chăng nữa thì ít nhất một lần bạn cũng đã nghe về mô hình kinh điển SWOT. SWOT được cho là kinh điển bởi nó có thể áp dụng trong mọi trường hợp khác nhau. Từ việc tạo ra chiến lược phát triển cho từng cá nhân, tổ chức, công ty, tập đoàn, SWOT đều có thể làm tốt. Bạn đã thực sự hiểu sâu sắc về phương pháp phân tích này chưa? Hãy cùng chúng mình tìm hiểu xem SWOT là gì? Những kiến thức mới về phân tích SWOT.

#1 SWOT là gì?

Phân tích swot

SWOT là tập hợp viết tắt của những từ: Strengths (điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức). Đây là một mô hình nổi tiếng trong phân tích kinh doanh. Nắm được mô hình này, việc hoạch định chiến lược sẽ trở nên dễ dàng và có khả năng cao sẽ thành công.

Thông qua phân tích SWOT, doanh nghiệp sẽ nhìn được mục tiêu của mình kèm theo các yếu tố trong, ngoài tổ chức có thể ảnh hưởng tích cực hoặc gây ra những tiêu cực cho mục tiêu đã đề ra.

#2 Phân tích SWOT là gì?

Trong quá trình hoạch định chiến lược, việc phân tích SWOt đóng một vai trò quan trọng. Nó là một công cụ căn bản, tiên quyết, hiệu quả cao. Việc phân tích SWOT sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng thể không chỉ về doanh nghiệp mà còn nhận biết được những yếu tố quyết định tới thành công của doanh nghiệp.

Phân tích swot
Phân tích Swot tập trung vào 4 yếu tố của doanh nghiệp: Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức

Phân tích SWOT là tập trung phân tích 4 yếu tố:

  • Strengths (Điểm mạnh): Đặc điểm doanh nghiệp hoặc bản kế hoạch có thể đem lại lợi thế cao hơn so với đối thủ
  • Weaknesses (Điểm yếu): Đặc điểm doanh nghiệp hoặc bản kế hoạch có ít lợi thế, yếu hơn so với đối thủ
  • Opportunities (Cơ hội): Các nhân tố môi trường có thể khai thác để tạo nên lợi thế
  • Threats (Thách thức): Những nhân tố môi trường sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp hoạch bản kế hoạch

Việc xác định, phân tích SWOT cực kỳ quan trọng bởi đây chính là thứ sẽ giúp bạn ra quyết định các bước tiếp theo. Người chỉ huy nên dựa vào việc phân tích SWOT để nhận định xem mục đích có tính khả thi hay không. Nếu không nhận thấy được sự khả thi thì cần thay đổi ý định.

#3 SWOT được dùng trong lĩnh vực nào?

Như đã nói ở trên, việc phân tích SWOT có thể áp dụng được vào rất nhiều công việc, thực tiễn. Bên cạnh đó, bạn có thể tham khảo các tình huống dưới đây để áp dụng phân tích SWOT.

  • Hoạch định kế hoạch
  • Lên ý tưởng cho các sáng kiến mới
  • Ra các quyết định quan trọng
  • Phát triển thế mạnh
  • Loại bỏ các nhược điểm
  • Giải quyết những vấn đề cá nhân: Về nhân viên, tổ chức cơ cấu, nguồn tài chính

#4 Hướng dẫn xây dựng SWOT hiệu quả

Thông thường, SWOT được trình bày dưới dạng ma trận 4 ô vuông tượng trưng cho 4 yếu tố. Nếu bạn không thích thì có thể liệt kê các ý cho từng mục dưới danh sách để dễ nhìn. Sau khi nghiên cứu, thảo luận thì sắp xếp các yếu tố theo thứ tự ưu tiên nhiều cho đến ưu tiên ít.

Thế mạnh

Yếu tố đầu tiên mà cụm từ viết tắt SWOT đề cập đến chính là Strength – điểm mạnh. Yếu tố này giải quyết những điều mà doanh nghiệp đang làm tốt, những ý tưởng bán hàng độc đáo, nguồn nhân lực tuyệt vời mà công ty, doanh nghiệp đang có, bộ máy lãnh đạo xuất sắc,… Tất cả những điểm mạnh đó chính là những yếu tố mà bạn cần nắm được.

Bạn cần đặt câu hỏi để mở rộng thêm yếu tố đầu tiên. Mở rộng yếu tố về sức mạnh sẽ giúp cho công ty, doanh nghiệp của bạn đạt được nhiều lợi thế hơn. Hãy liệt kê các câu hỏi như sau:

  • Điều gì ở doanh nghiệp của bạn thu hút được khách hàng?
  • Doanh nghiệp của bạn có điểm gì mạnh so với các doanh nghiệp khác
  • Đặc tính thương hiệu thu hút nhất mà doanh nghiệp của bạn sở hữu
  • Những ý tưởng bán hàng độc đáo mà bạn sẽ tung ra thị trường
  • Bạn sở hữu nguồn tài nguyên nào mà đối thủ không có

Những câu trả lời sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng thể để xác định được điểm mạnh cốt lõi của doanh nghiệp. Bạn cũng cần xem xét các lợi thế từ góc nhìn cả người trong cuộc và khách hàng và cả những đối thủ hay bạn bè cùng ngành. Nếu bạn đang gặp khó khăn thì cứ viết ra những đặc điểm của công ty và có thể bạn sẽ tìm ra được những điểm mạnh từ đặc điểm đó. Việc cân nhắc đến đối thủ còn giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn, ví dụ nếu các đối thủ đều cung cấp những sản phẩm tốt thì điểm mạnh về sản phẩm chưa hẳn là lợi thế mà bạn có.

Điểm yếu

Nếu cứ chú tâm vào điểm mạnh của mình thì chắc chắn nó sẽ lại trở thành điểm yếu cho doanh nghiệp của bạn. Khi doanh nghiệp không thể nhìn ra các thiếu sót để thay đổi thì việc trên đà trượt dốc rất nhanh.

Bạn cần tìm hiểu được nguyên nhân tại sao kế hoạch kinh doanh trong quý vừa rồi chưa đạt được kết quả? Đi tìm kiếm câu trả lời cho những yếu điểm sẽ giúp khắc phục được những vấn đề mà công ty đang gặp phải.

Bạn có thể thử trả lời các câu hỏi như:

  • Tại sao khách hàng lại hủy đơn/ không hoàn thành giao dịch
  • Thuộc tính thương hiệu tiêu cực nhất mà bạn đang vướng phải là gì?
  • Những trở ngại mà doanh nghiệp đang gặp phải
  • Lợi thế nào mà đối thủ có nhưng bạn lại không

Nhìn nhận thẳng thắn vào những yếu điểm mà doanh nghiệp đang vướng mắc sẽ giúp bạn phần nào gỡ được rắc rối. Biết đâu giải quyết được những rắc rối đó sẽ giúp cho công ty của bạn tốt hơn lên.

Cơ hội

Cơ hội là một trong những yếu tố tiếp theo cần phân tích trong ma trận SWOT. Doanh nghiệp của bạn đang có một khối lượng lớn khách hàng tiềm năng. Đấy chính là cơ hội. Doanh nghiệp của bạn đang có một ý tưởng sáng tạo và sẽ đem lại sự tươi mới? Đấy lại là một cơ hội mà bạn có.

Một doanh nghiệp có thể tận dụng cơ hội đến từ:

  • Xu hướng mới trong công nghệ, thị trường.
  • Các thay đổi trong chính sách của nhà nước liên quan đến lĩnh vực của bạn.
  • Sự thay đổi về mặt xã hội, lối sống,…
  • Sự kiện địa phương, vùng, miền

Để tìm ra được những cơ hội, bạn nên đặt câu hỏi để hiểu được rõ hơn:

  • Làm thế nào để cải thiện được quy trình bán hàng và hỗ trợ khách hàng hiện có/những khách hàng tiềm năng.
  • Cần chú trọng vào kiểu truyền thông nào để thúc đẩy chuyển đổi khách hàng.
  • Cần làm gì để tìm kiếm nhiều hơn khách hàng ủng hộ thương hiệu.
  • Phương pháp tối ưu quy trình làm việc tại các phòng ban hiệu quả hơn là gì?
  • Còn ngân sách, công cụ, nguồn tài nguyên nào chưa được tận dụng hết mức?
  • Còn những kênh quảng cáo nào tiềm năng nhưng chưa được khai thác hết?

Bạn cần nhìn vào thế mạnh và hỏi xem những thế mạnh này liệu một ngày nào đó có mở ra được hay không? Bên cạnh đó, hãy xem xét những điểm yếu và tự hỏi làm thế nào để khắc phục, hạn chế. Việc tìm ra những cơ hội mới trong quá trình phân tích SWOT sẽ cải thiện được doanh số và thúc đẩy sứ mệnh doanh nghiệp của bạn.

Thách thức

Thách thức là yếu tố cuối cùng trong quá trình phân tích SWOT. Có rất nhiều thách thức cũng như rủi ro có thể đe dọa đến khả năng thành công hoặc tăng trưởng của doanh nghiệp.

Rủi ro này bao gồm những yếu tố như đối thủ cạnh tranh, sự thay đổi mới trong luật pháp, sự rủi ro trong xoay chuyển tài chính hay những thứ mà có khả năng tác động tiêu cực cho tương lai doanh nghiệp.

Việc gặp phải những thách thức, rủi ro là điều khó có thể tránh được và đa số mọi doanh nghiệp đều phải đối mặt. Vì thế bạn luôn cần phải nghĩ đến những rủi ro sẽ có để kịp thời đưa ra những giải pháp hợp lý cho doanh nghiệp của bạn.

Một mẹo nhỏ cho các bạn trong quá trình đánh giá cơ hội và thách thức đó là sử dụng phân tích PEST. Phân tích PEST là công cụ để nắm được thị trường đang lên hay xuống. Vậy hãy cùng tìm hiểu xem PEST là gì?

#5 Phân tích PEST là gì?

Phân tích PEST là công cụ để nắm được thị trường đang lên hay xuống. PEST là cụm từ Political – Chính trị, Economic – Kinh tế, Social – xã hội, Technology – Công nghệ. Nói cách khác, phân tích PEST là xác định những ngoại lực ảnh hưởng đến chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Nắm được những yếu tố bên ngoài nhờ phân tích PEST thì việc áp dụng vào nghiên cứu SWOT cũng sẽ đơn giản hơn.

Xem thêm: Pestel Analysis là gì? Các bước phân tích Pest

#6 Mở rộng mô hình SWOT với ma trận

Nếu bạn mới chỉ dừng lại ở việc làm sáng tỏ 4 thành phần trong SWOT thì chưa đủ. Việc phân tích này chưa phát huy được bất kỳ tác dụng đặc biệt nào cả. Khi bạn đã nắm được 4 yếu tố trong SWOT thì tiếp theo bạn cần đưa ra được những chiến lược phù hợp. Bạn có thể tham khảo 4 chiến lược căn bản sau:

  • Chiến lược SO – Strengths Opportunities: Theo đuổi những thời cơ phù hợp với ưu điểm của doanh nghiệp.
  • Chiến lược WO – Weaks Opportunities: vượt qua nhược điểm, vận dụng tốt thời cơ.
  • Chiến lược ST – Strengths Threats: Định hướng cách dùng lợi thế, điểm mạnh để giảm thiểu rủi ro do môi trường xung quanh.
  • Chiến lược WT – Weaks – Threats: Lên kế hoạch sẵn sàng chống lại những điểm yếu bị ảnh hưởng nặng nề từ môi trường.

#7 Case study phân tích SWOT chi tiết

Trình bày và phân tích SWOT dưới dạng ma trận giúp cho bạn có thể dễ dàng lập chiến lược theo từng yếu tố. Việc trình bày theo ma trận cho phép bạn xác định 4 yếu tố đơn giản hơn, thiết lập được chiến lược cho doanh nghiệp và đảm bảo:

  • Phát triển điểm mạnh
  • Cải thiện điểm yếu
  • Tận dụng cơ hội
  • Hạn chế rủi ro

Phát triển điểm mạnh

Đối với một mô hình phát triển một quán cafe bạn có thể lưu ý tới các thế mạnh như:

  • Vị trí tốt
  • Cơ sở vật chất đảm bảo
  • Thương hiệu uy tín
  • Thực đơn đa dạng, đặc sắc, thay đổi theo mùa
  • Giá cả phù hợp với thị trường

Bên cạnh đó, quán cafe này còn sở hữu các cơ hội như:

  • Nhu cầu của khách tăng
  • Thực đơn được bổ sung liên tục
  • Phát triển qua ứng dụng giao hàng

Nhìn nhận được những điểm mạnh của quán thì bạn cần nghiên cứu các chiến lược kinh doanh phù hợp. Dành thời gian nghiên cứu liệu ưu điểm nào và cơ hội nào sẽ phát triển, sau đó đẩy mạnh ưu điểm đó.

Chuyển hóa rủi ro

Về cơ bản, việc phát huy những thế mạnh là điều quan trọng hàng đầu cho doanh nghiệp. Tìm hiểu những cách phát huy và tận dụng được mọi cơ hội để đẩy mạnh và cắt giảm được rủi ro trong quá trình vận hành là rất quan trọng. Không phải rủi ro nào bạn hay doanh nghiệp có thể lường trước được. Ví dụ như đại dịch Covid-19 chính là rủi ro mà không doanh nghiệp nào lường được trước. Cải thiện các rủi ro gốc rễ, có khả năng xảy ra để xây dựng được nền móng vững mạnh sẽ giúp doanh nghiệp của bạn có thể đứng vững.

Tận dụng cơ hội

Tận dụng cơ hội trong kinh doanh là điều cực quan trọng. Nắm được cơ hội trong kinh doanh sẽ giúp bạn lên như diều gặp gió. Ví dụ như trong việc triển khai một quán cafe, bạn có thể lựa chọn ứng dụng giao hàng để mở rộng đối tượng tiềm năng đặt món trực tuyến. Bên cạnh đó, việc này cũng tạo dựng được thương hiệu nhờ vào kết hợp với ứng dụng uy tín trên thị trường. Tận dụng cơ hội này còn tiết kiệm được chi phí marketing, đối với những quán nhỏ có thể tiết kiệm chi phí trong quá trình mở rộng.

Loại bỏ các mối đe dọa

Việc loại bỏ được các mối đe dọa sẽ tạo được sự tự tin hơn cho doanh nghiệp. Khi Threat kết hợp với Yếu điểm thì không thể là rủi ro nữa mà chính là mối đe dọa. Lúc này, mức độ ảnh hưởng hoàn toàn khác biệt.

Dự đoán và giảm thiểu nhiều sự ảnh hưởng của các mối đe dọa trong phân tích SWOT là một thử thách khó khăn mà bất cứ ai cũng phải đối mặt. Không chỉ là những mối đe dọa bên trong, những mối đe dọa bên ngoài mới chính là yếu tố hàng đầu tạo nguy hiểm cho bạn.

Việc đối phó với các mối đe dọa là một trong những ưu tiên hàng đầu của doanh nghiệp. Vì vậy, trong khâu phân tích, mở rộng SWOT, bạn hãy chú ý đến vấn đề này.

#8 Lịch sử về ma trận SWOT

Trải qua nhiều năm, phương pháp phân tích SWOT được đón nhận và biết đến nhiều trong kinh doanh. Nhiều người cho rằng khái niệm này được cố vấn quản lý người Mỹ Albert Humphrey. Khi đang làm dự án nghiên cứu tại Đại học Stanford, khoảng thời gian 1960-1970, ông đã phát triển công cụ phân tích đánh giá kế hoạch chiến lược. Công cụ này còn chỉ ra một cách khá rõ ràng tại sao kế hoạch của các doanh nghiệp rơi vào thất bại. Từ đó, ông đặt tên cho kỹ thuật mà ông đã nghiên cứu là SOFT. Cụm từ này là viết tắt của:

  • S – Satisfactory:  điểm hài lòng ở thời điểm hiện tại
  • O – Opportunities: cơ hội có thể khai thác trong tương lai
  • F – Faults: sai lầm ở thời điểm hiện tại
  • T –  Threats:  thách thức có thể gặp phải trong tương lai

Phần lớn, nhiều người đồng ý rằng SOFT là mô hình tiền thân của SWOT nhưng một số khác lại tin khái niệm SWOT được nghiên cứu và phát triển riêng lẻ không liên quan gì đến SOFT.

#9 Ai nên thực hiện phân tích SWOT

Phân tích SWOT quan trọng vì vậy có thể áp dụng việc phân tích vào nhiều tầng lớp khác nhau.

Những tầng lớp lãnh đạo, những người đứng đầu công ty nên chủ động dùng mô hình phân tích SWOT. Một ví dụ như: GTV – agency SEO thường xuyên áp dụng mô hình SWOT theo quý/năm để hiểu rõ được doanh nghiệp và từ đó lên kế hoạch xây dựng chiến lược phát triển phù hợp hơn.

Bạn cũng nên lưu ý, quá trình phân tích mô hình SWOT không thể tiến hành một mình. Những người quản lý, sales, dịch vụ chăm sóc khách hàng hoặc thậm chí là khách hàng cũng có thể là người đóng góp vào quá trình này. SWOT giúp doanh nghiệp gắn kết đội nhóm và khuyến khích đội ngũ nhân viên tham gia lập kế hoạch, xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp. SWOT sẽ giúp cho công ty phát triển hơn.

Nếu bạn đang điều hành một doanh nghiệp thì cũng đừng quá lo lắng. Hãy tận dụng sự tham khảo ý kiến của bạn bè, những người biết về doanh nghiệp của bạn, kế toán hoặc là nhà cung cấp. Quan trọng là bạn cần tập hợp được nhiều góc nhìn khác nhau để đưa ra được chiến lược phù hợp.

Các doanh nghiệp có thể dùng SWOT để làm cơ sở đánh giá tình hình hiện tại và xác định chiến lược hiệu quả hơn. Việc đánh giá lại chiến thuật và triển khai ma trận SWOT nên được làm mới 6 – 12 tháng/ lần.

Đối với startup, phân tích SWOT là một phần trong quy trình xây dựng kế hoạch doanh nghiệp. Từ đó giúp cho việc hệ thống hóa chiến lược để có một khởi đầu tốt và đưa ra được định hướng cho tương lai.

Việc triển khai phân tích SWOT dành cho doanh nghiệp cực kỳ quan trọng. Hy vọng với những thông tin mà bài viết cung cấp, bạn đã hiểu rõ hơn về cách tạo lập ma trận SWOT và nắm vững các chiến lược để cải thiện doanh nghiệp. Việc nghiên cứu sẽ tốn nhiều thời gian, nhưng các bạn hãy yên tâm, phân tích kỹ lưỡng SWOT đảm bảo quá trình vận hành sẽ trơn tru hơn. Chúc các bạn thành công!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *